ΑΝΑΝΕΩΜΕΝΕΣ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ:
Ο ιδρυτής της Κατασκήνωσης
Downloads
Links
Σαν επίλογος

ΝΕΕΣ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ:
Proticamp forum
Το νέο κατασκηνωτικό forum!
Protiblog
Το νέο κατασκηνωτικό blog!

Flash intro

Γράψτε
 τις εντυπώσεις σας:

Sign guestbook

Στείλτε e-mail:

E-mail

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ

Είσοδος στο Ιnternet:
19-9-2004

1η ανανέωση:
14-10-2004 (Links)

2η ανανέωση:
21-10-2004 (Forum)

3η ανανέωση:
30-10-2004 (Ψυχαγωγία)

4η ανανέωση:
10-2-2005 (Flash intro)

5η ανανέωση:
13-8-2005 (Κ.Περιστατικά)

Site offline:
Καλοκαίρι 2006

Site online:
Καλοκαίρι 2009

6η ανανέωση:
forum, blog, ολοκλήρωση
17-4-2010

ΦΙΛΙΚΕΣ ΣΕΛΙΔΕΣ

www.pigizois.gr

orthodox-treasures

Κατασκήνωση Άγκυρας

 

ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ

το ημερήσιο πρόγραμμα

           Και φτάνουμε στο ζουμί της όλης υπόθεσης: το ημερήσιο πρόγραμμα είναι αυτό που κυρίως ενδιαφέρει τον κατασκηνωτή, αφού απ' αυτό εξαρτάται, κατά μεγάλο μέρος, το αν θα περάσει καλά στην κατασκήνωση. Η κατασκήνωσή μας δεν μπορώ να πω ότι είχε κάποιο περίπλοκο πρόγραμμα. Ήταν μάλλον το πιο λιτό που έχω δει σε κατασκηνώσεις και δεν ξέφευγε καθόλου από ένα κλασσικό, συνηθισμένο πρόγραμμα κατασκήνωσης. Σίγουρα υπήρχαν και τα extra, τα εκτός προγράμματος. Παρά τη λιτότητά του όμως, το ημερήσιο πρόγραμμα διέπετο από μια έξυπνη φιλοσοφία, που δεν έκατσε βέβαια κανείς να την σκεφτεί, αλλά οφειλόταν στη γενικότερη στάση και ιδιοσυγκρασία των ανθρώπων που οργάνωναν την κατασκήνωση κι εγώ την κατάλαβα πολλά χρόνια αργότερα. Η φιλοσοφία αυτή έλεγε:
       Τί ευχαριστεί περισσότερο τους κατασκηνωτές; Αναμφίβολα το παιχνίδι. Επομένως αυτό είναι κάτι που ο κατασκηνωτής δεν πρέπει να στερηθεί ποτέ και οποιαδήποτε
extra δραστηριότητα αποφασιστεί δεν θα πρέπει να είναι εις βάρος του παιχνιδιού. Επίσης, το πρόγραμμα δεν θα έπρεπε να είναι φορτωμένο με καθημερινές δραστηριότητες που θα καθυστερούσαν το παιχνίδι. Παράλληλα, λόγω της εκκλησιαστικής φύσης της κατασκήνωσης, επιδιωκόταν και η καλλιέργεια του θρησκευτικού πιστεύω των παιδιών, σύμφωνα με την ορθόδοξη παράδοση. Το βάρος λοιπόν δόθηκε στις δύο αυτές προτεραιότητες και μάλιστα -και αυτό είναι προς τιμή των στελεχών- περισσότερο στο παιχνίδι. Έτσι είχαμε περίπου ένα 4ωρο παιχνιδιού το πρωί και ένα το απόγευμα, τα οποία δεν χάνονταν με τίποτα, εκτός απροόπτων συνθηκών, π.χ. ξαφνικής μπόρας. Είχαμε επίσης και 1 ώρα μάθημα το πρωί και άλλη μία το απόγευμα. Η απογευματινή ώρα όμως κάποιες φορές χανόταν, προς όφελος του παιχνιδιού. Από κει και πέρα, ό,τι εξαιρετικό είχε προγραμματιστεί (π.χ. ομιλία κάποιου προσκεκλημένου, επίδειξη αστεροσκοπείου, προβολή ταινίας, διαγωνισμοί, απονομή βραβείων κλπ.) γινόταν είτε την ώρα του απογευματινού μαθήματος, είτε ως βραδυνή ψυχαγωγία μετά το βραδυνό φαγητό, όχι όμως την ώρα του παιχνιδιού, ενώ το πρόγραμμα ήταν απαλλαγμένο από εκδηλώσεις περιττές (λ.χ. υποχρεωτική συγκέντρωση ομάδας για συζήτηση, συνέδρια, ειδικά αφιερώματα σε εκκλησιαστικά κ.ά. γεγονότα με επιπλέον ομιλίες κλπ.), που και θα κούραζαν τους διοργανωτές τους και θα δυσαρεστούσαν τους κατασκηνωτές, αφού θα τους έτρωγαν ώρα από το παιχνίδι. Έτσι, οι κατασκηνωτές ήταν ευχαριστημένοι με το παιχνίδι και γενικά από την ελευθερία στις δραστηριότητές τους και αυτό τους έκανε να δυσαρεστώνται λιγότερο την ώρα των μαθημάτων, που ήταν όντως πολλή.
           Το ημερήσιο πρόγραμμα όμως τροποποιούταν σε κάποιες φάσεις του, αν υπήρχε κάποια ειδική περίσταση, όπως η επιθεώρηση, η επίσκεψη του επισκόπου, η γιορτή λήξης κ.ά. Χωρίσαμε λοιπόν το αφιέρωμα αυτό στο πρόγραμμα της κατασκήνωσης σε δύο μέρη, το καθημερινό πρόγραμμα και τις ειδικές περιστάσεις. Όπως και σε άλλη σελίδα μας, μπορείτε να επιλέξετε όποια ενότητα θέλετε να επισκεφτείτε από την κεντρική εικόνα στην κορυφή αυτής της σελίδας, ή να προχωρήσετε τη σελίδα, συνεχίζοντας την πλοήγηση σε ένα-ένα από τα μέρη του προγράμματος! Δεν περιλάβαμε μόνο ό,τι αφορούσε τον τομέα της ψυχαγωγίας, αφού γι' αυτήν υπάρχει ειδική σελίδα στο
site.

Α. Κ Α Θ Η Μ Ε Ρ Ι Ν Ο  Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α

1. ΕΓΕΡΤΗΡΙΟ
           Το εγερτήριο στην κατασκήνωση ήταν κατά τις 8:00'. Θα το χαρακτήριζα φυσιολογικό. Μερικές φορές μάλιστα, τις τελευταίες χρονιές κυρίως, όταν είχαμε αργήσει να κοιμηθούμε, λόγω βραδυνής ψυχαγωγίας, την άλλη μέρα μας άφηναν καμιά ώρα παραπάνω και σηκωνόμασταν κατά τις 9:00'. Την ώρα λοιπόν του εγερτηρίου άρχιζε να παίζει μια ευχάριστη μουσική από το μεγάφωνο, σε ένταση που να μη σε ξεκουφαίνει. Η μουσική ποίκιλε κάθε μέρα. Μετά από λίγο ακουγόταν η φωνή του αρχηγού ή του υπαρχηγού να καλεί τα παιδιά να σηκωθούνε, με αρκετά εύθυμο τρόπο, αναφέροντας συχνά και τις σκηνές που φώναζαν πρώτες το "Καλημέρα"! Το φώναζαν δηλ. όλα τα παιδιά της σκηνής δυνατά και αυτό ήταν απόδειξη ότι ξύπνησαν! Στη συνέχεια δινόταν χρόνος (περίπου 20') για να πλυθούν τα παιδιά, να ντυθούνε, να πάρει ο καθένας την Καινή του Διαθήκη και να κατεβούνε στο γήπεδο για γυμναστική.
                                      
Επιστροφή στην αρχή της σελίδας

2. ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ
           Η γυμναστική, όπως είπαμε, γινόταν στο γήπεδο. Μόλις μαζεύονταν όλες οι ομάδες ο υπαρχηγός έπαιρνε στα γρήγορα μια αναφορά, για να δει ποιοί λείπουν. Αν καθυστερούσε κάποια ομάδα, τα άκουγε. Πολλές φορές και κάθε χρονιά έλειπαν τα άτομα του επιτελείου -τα περισσότερα, καμιά φορά και όλα!-. Είπαμε και αλλού ότι στο επιτελείο επικρατούσαν άλλοι νόμοι... Οι παρατηρήσεις βέβαια ήταν έντονες. Δεν ήταν λίγες οι φορές που όλη η κτασκήνωση περίμενε τα άτομα του επιτελείου να κατέβουν για γυμναστική, αφού μάλιστα ο αρχηγός τα φωνάξει πρώτα δυνατά και σε έντονο ύφος με τη ντουντούκα! Υπήρχαν πάντως κάθε χρονιά κατασκηνωτές του επιτελείου που ήταν πιο ευσυνείδητοι και κατέβαιναν σταθερά.
           Όταν τώρα άρχιζαν οι ασκήσεις, περνάμε σε άλλο κεφάλαιο: ο γυμναστής (υπαρχηγός ή ειδικός γυμναστής), με ντουντούκα ή χωρίς, εξηγούσε την άσκηση, την εκτελούσε και έδινε διαταγή προς εκτέλεση στους κατασκηνωτές. Όπως και στο στρατό, υπήρχαν πολλοί που εκτελούσαν όλες τις ασκήσεις καλά, χωρίς εξαίρεση, άλλοι που εκτελούσαν τις μισές και άλλοι που δεν εκτελούσαν σχεδόν... καμία!!! Το θέμα είναι ότι ο ομαδάρχης κάθε ομάδας ήταν πρώτος στη σειρά και δεν έβλεπε τί γινόταν (ή μάλλον τί δε γινόταν) πίσω του! Έτσι καμιά φορά σταματούσε αιφνιδιαστικά κι έκοβε βόλτες, προσπαθώντας να πείσει (;) τους πιο οκνηρούς να συμμορφωθούν... Ήταν τόσο έντονο το φαινόμενο, που πολλές φορές, στο τέλος των ασκήσεων, ο ομαδάρχης ανέφερε στον υπαρχηγό ποιοί δεν γυμνάστηκαν και ο υπαρχηγός τους έβαζε να κάνουν γύρους στο γήπεδο, μαζί μ' αυτούς που καθυστέρησαν! Αυτό όμως δεν ήταν και η καλύτερη τιμωρία για κάποιον που ήθελε να το κάνει! Θυμάμαι χαρακτηριστικά μια φορά, που δύο κατασκηνωτές άργησαν επίτηδες και όταν ήρθαν χάζευαν, επιδιώκοντας την "τιμωρία"! Πράγματι τους έβαλαν να κάνουν γύρους, που ήταν και ο σκοπός τους. Έκαναν λοιπόν τόσους γύρους, που δεν σταμάτησαν ούτε για προσευχή και ανέβηκαν στο αμφιθέατρο στα μισά του πρωινού μαθήματος!!!
                                      
Επιστροφή στην αρχή της σελίδας

3. ΠΡΩΙΝΗ ΠΡΟΣΕΥΧΗ
           Η πρωινή προσευχή αρχικά γινόταν στο δασάκι έξω αριστερά από την πίσω πύλη της κατασκήνωσης. Εκεί υπήρχε στημένος και κάποιος σταυρός από ξύλα δέντρων. Αργότερα ο χώρος προσευχής μεταφέρθηκε στο αμφιθέατρο. Αν και ξένισε πολλούς τότε αυτή η μεταβολή (έγινε από τότε που ανέλαβε ο Λιάκος αρχηγός), γνώμη μου είναι ότι ήταν σίγουρα πιο ξεκούραστο, καθώς κουρασμένοι και λαχανιασμένοι όπως είμαστε από τη γυμναστική, μάς ήταν κόπος το ανηφορικό περπάτημα ως το δασάκι. Ενώ το αμφιθέατρο ήταν δίπλα στο γήπεδο και γλιτώναμε και χρόνο, γιατί μέχρι να μαζευτεί όλη η κατασκήνωση στο δασάκι ήταν διαδικασία, άσε που μπορούσε πιο εύκολα κάποιος να την κάνει κοπάνα... Ενώ στο αμφιθέατρο ήταν πιο ελεγχόμενη η κατάσταση. Τώρα, όσο αφορά στην ατμόσφαιρα, ανεξάρτητα από τα πρακτικά ζητήματα του κόπου και χρόνου μετάβασης, πιστεύω ότι το πρωί καλύτερα ήταν στο δασάκι και το βράδυ καλύτερα ήταν στο αμφιθέατρο, αλλά αυτό είναι υποκειμενικό ζήτημα.
           Τώρα, όσο αφορά στον τύπο και τη διάρκεια της προσευχής, οπωσδήποτε υπήρξαν σημαντικές αλλαγές κατά τη διάρκεια της 15ετίας που αναφερόμαστε. Στην αρχή η προσευχή ήταν μεγαλύτερη σε διάρκεια και επικρατούσε μάλιστα και η συνήθεια κάποιος, διαφορετικός κάθε μέρα, να απαγγέλει μια αυτοσχέδια προσευχή. Αργότερα αυτό καταργήθηκε και η προσευχή έγινε και μικρότερη σε διάρκεια. Ιδιαίτερη φασαρία δεν μπορώ να πω ότι γινότανε την ώρα της προσευχής. Το γεγονός ότι σε κάποια σημεία συμμετείχε ολόκληρη η κατασκήνωση, συνέβαλε στην ησυχία.
                                      
Επιστροφή στην αρχή της σελίδας

4. ΠΡΩΙΝΟ ΜΑΘΗΜΑ
           Καθώς είμαστε κουρασμένοι από τη γυμναστική και η ατμόσφαιρα ήταν ήσυχη, λόγω της προσευχής, αυτή ήταν η καταλληλότερη ώρα για το πρωινό μάθημα, που γινόταν πάντα στο αμφιθέατρο, με τα καθίσματα, τα μικρόφωνα και τα ηχεία, και όχι σε υπαίθριους χώρους, όπως σε άλλες κατασκηνώσεις. Το πρωινό μάθημα γινόταν πάντα από τον αρχηγό. Το πρώτο μάθημα ήταν αφιερωμένο στην ονομασία της κατασκήνωσης, ενώ τα υπόλοιπα ήταν παρμένα από αγιογραφικές περικοπές, γι' αυτό το λόγο, όπως είπαμε, κουβαλούσαμε την Καινή Διαθήκη στο γήπεδο και μετά τη φέρναμε στο αμφιθέατρο, για να παρακολουθούμε.
           Τώρα, αν με ρωτήσετε τί θυμάμαι από όσα έλεγε ο εκάστοτε αρχηγός στα πρωινά μαθήματα της κατασκήνωσης, θα εισπράξετε ένα μεγαλοπρεπέστατο "ΤΙΠΟΤΑ"! Αυτά που θυμάμαι όμως ήταν μερικές συνήθειες που επικρατούσαν κατά το πρωινό μάθημα. Τα πρώτα χρόνια κάποιος, σε συνεργασία με τον αρχηγό, ετοίμαζε το σκελετό του μαθήματος και τον έγραφε σε πανώ, που ήταν αναρτημένο πίσω από το τραπέζι που καθόταν ο αρχηγός, για να το βλέπουν όλοι οι κατασκηνωτές. Α, ξέχασα: είχαμε και σημειωματάριο, που σημειώναμε στοιχεία από το μάθημα, και σ' αυτό βοηθούσε και το πανώ. Ξεσηκώνοντας τώρα, μετά από χρόνια, τα παλιά μου σημειωματάρια, απορώ ώρες-ώρες με το ζήλο που είχα τότε και σημείωνα όσα άκουγα! Αργότερα οι σημειώσεις αυτές χρησίμευαν κυρίως την ημέρα της επιθεώρησης, για κανα σύνθημα σχετικό με το μάθημα. Στο σημειωματάριο φυσικά σημειώναμε ό,τι θέλαμε: τηλέφωνα συγκατασκηνωτών, εντυπώσεις κλπ.
           Άλλη συνήθεια του αρχηγού στο πρωινό μάθημα -και ταυτόχρονα κόλπο για να κεντρίσει το ενδιαφέρον των... κοιμισμένων κατασκηνωτών- ήταν το ψάξιμο στην Καινή Διαθήκη. Έλεγε δηλ. ο αρχηγός ότι "τώρα θα διαβάσουμε από την Προς Κορινθίους Β' επιστολή του Αποστόλου Παύλου, κεφ. 3ο στίχος 8". Όλοι έπρεπε να έχουν κλειστές τις Καινές τους Διαθήκες. Με το που το έλεγε, άρχιζαν όλοι να ψάχνουν και νικητής ήταν όποιος το φώναζε πρώτος! Αυτό το ευρηματικό κόλπο ήταν συνήθεια όλων των αρχηγών, αν και τα τελευταία χρόνια ατόνισε. Συνέβαιναν και κάποια ευτράπελα κατά τη διαδικασία αυτή, π.χ. να ξέρει ένας ομαδάρχης απ' έξω το αγιογραφικό χωρίο που ζητούσε ο αρχηγός και να το λέει σε κάποιον κατασκηνωτή και αυτός να το φωνάζει! Υπήρχε όμως και τακτική του αρχηγού, για να εξακριβώσει εάν ο κατασκηνωτής το βρήκε μόνος του. Τον ρώταγε λοιπόν ο αρχηγός: "Μπράβο! Μας διαβάζεις τώρα τί λέει μετά απ' αυτό;" οπότε ο κατασκηνωτής που είχε κάνει τη μπαγαποντιά ψαχνότανε... Ένα πρωινό ο αρχηγός (Σάκκος) έβλεπε ότι έβρισκαν τα χωρία αμέσως πολλοί κατασκηνωτές. Τους είπε λοιπόν ότι χαιρόταν για την πρόοδό τους κλπ. Στο τέλος όμως πονηρεύτηκε από το σούσουρο που γινόταν και από τις αυτοματοποιημένες σχεδόν απαντήσεις όλων και διαπίστωσε ότι όλα τα αγιογραφικά χωρία, που χρησιμοποιούσε για το μάθημά του, ήταν με τη σειρά γραμμένα στο πανώ, από πίσω του!!
           Στα δεξιά τώρα του αρχηγού, έτσι όπως τον βλέπαμε από τον αμφιθέατρο, ήταν στημένη η κονσόλα του ήχου. Αυτή τη φρόντιζε πάντα ο κ. Λιάκος, που ήταν γενικά επί των ηχητικών στην κατασκήνωση. Όταν όμως έγινε αρχηγός, δεν υπήρχε άλλος που να τα ξέρει καλά, αφού τόσα χρόνια τα είχε συνηθίσει τα μηχανήματα και τα είχε μάθει, ενώ έφερνε και δικά του. Έτσι ο ρόλος του ως ηχολήπτη παρέμεινε, απλά έπαιρνε και κάποιους βοηθούς, που τους έδειξε κάποια βασικά πράγματα και τους έβαζε στην κονσόλα κατά τη διάρκεια του μαθήματος. Οφείλω να πω ότι τα ηχεία στο αμφιθέατρο ήταν πολύ καλά, τουλάχιστον για ομιλία, που ακουγόταν κρύσταλλο -στη μουσική γίνονταν κάποιες λαδιές πού και πού-. Τα άτομα που κάθονταν στην κονστόλα ήταν κυρίως από το επιτελείο. Καμιά φορά έμπαινε ηχώ ή γινόταν θόρυβος και τα παιδιά από κάτω γελούσαν. Μπορεί έτσι να έσπαζε η συνοχή του μαθήματος, αλλά ταυτόχρονα έσπαζε και η μονοτονία και ξυπνάγαμε λίγο! (χωρίς αυτό να σημαίνει τίποτα για τα μαθήματα.) Τα παιδιά που κάθονταν στην κονσόλα, ας μην ξεχνάμε ότι ήταν κι αυτοί κατασκηνωτές. Επομένως κάνανε και την πλάκα τους, δεδομένου ότι μπορούσαν άνετα να κρυφτούν πίσω από τα μηχανήματα, να γελάνε κλπ. Μια χρονιά κάποιοι "κονσολιέρηδες", επειδή τους έκανε παρατήρηση ο αρχηγός, αυτά που θέλανε να πούνε μεταξύ τους για να χαβαλεδιάσουνε ή να σχολιάσουν κάτι, τα γράφανε στο σημειωματάριό τους και τα έδειχναν ο ένας στον άλλον!
                                      
Επιστροφή στην αρχή της σελίδας

5. ΕΠΑΡΣΗ ΣΗΜΑΙΑΣ
           Στο τέλος του πρωινού μαθήματος ο υπαρχηγός ανακοίνωνε τις ομάδες τραπεζαρίας και ευταξίας και έδινε εντολή να μαζευτούμε στη σημαία για αναφορά. Η εκφώνηση του κάθε ομαδάρχη στην αναφορά ήταν κλασσική, π.χ. "1η ομάς, Ρωμανός ο Μελωδός, δύναμις 12, άπαντες παρόντες", "2α ομάς, Θεόδωρος ο Στουδίτης, δύναμις 14, 2 δικαιολογημένοι απόντες", "3η ομάς, Πρωτομάρτυς Στέφανος, δύναμις 11, εις (1) αδικαιολόγητος απών" (που σημειωνόταν και μετά εκαλείτο στο αρχηγείο για εξηγήσεις) κλπ. Στο τέλος, η κλασσική βαριεστημένη εκφώνηση: "Επιτελείο, δύναμις 15, 10 δικαιολογημένοι απόντες!!!!!", με τις αποδοκιμασίες να ακούγονται από όλη την κατασκήνωση... Βέβαια ο ομαδάρχης του επιτελείου, ή όποιος τέλος πάντων ήταν εκεί, θα έπρεπε να δικαιολογήσει τις απουσίες και να πει πού έλειπαν ένας-ένας από τους κατασκηνωτές. Αλλά ακόμα και οι δικαιολογίες ήταν τόσο τετριμμένες, που από μια φάση και πέρα ακόμα κι αυτές προκαλούσαν υπόνοιες. Έλεγε π.χ. "3 στη Φλώρινα, 2 στο αρχηγείο ένας στη σημαία, 2 στην Πύλη" κλπ. Και ανάμεσα στους δικαιο-λογημένους τη γλίτωναν και οι αδικαιολόγητοι! Υπήρχαν δύο τρόποι για να γίνει αυτό: είτε αναφέρονταν οι απόντες αργά-αργά και με βαριεστημένο ύφος, ώστε ο υπαρχηγός που ρώταγε να πει "Εντάξει, εντάξει", είτε, αν έβλεπαν ότι ο υπαρχηγός είχε διάθεση για περισσότερο ψάξιμο, έβαζαν περισσότερους στις υπηρεσίες, έλεγαν π.χ. ότι έλειπαν 3 στη Φλώρινα, ενώ ήταν στην πραγματικότητα 2 και ο 3ος κοιμόταν!! Όταν όμως είχε παραγίνει το κακό, ο υπαρχηγός γινόταν αυστηρός και δεν τη γλίτωνε κανείς. Έλεγε π.χ. "Γιατί 3 άτομα στη Φλώρινα;" "-Για ψώνια" "-Δηλ. ένας δε φτάνει;;" ή "Για πες μου ποιοί είναι αυτοί οι τρεις;" ή "Αυτοί που ανέφερες είναι 8, ενώ οι απόντες είναι 10. Οι άλλοι 2 πού είναι;" Και φυσικά από κάτω ουδεμία απάντηση...
           Μετά την αναφορά γινόταν η έπαρση της σημαίας.
Δύο άτομα από την ομάδα ευταξίας την ανέβαζαν και τους επέβλεπε και ένας του επιτελείου. Έπαιζε ο εθνικός ύμνος από το μεγάφωνο και η όλη η κατασκήνωση τον έψελνε. Μετά ο υπαρχηγός έδινε εντολή να κατεβούμε για το πρωινό φαγητό. Προηγουμένως μπορεί να έκανε και κανα-δυο ανακοινώσεις, σχετικά με οργανωτικά θέματα.
                                      
Επιστροφή στην αρχή της σελίδας

Page06_Photos1.jpg

6. ΠΡΩΙΝΟ ΦΑΓΗΤΟ
           Είναι ευνόητο ότι, μετά την κούραση που είχαμε υποστεί από τη γυμναστική και μετά την επιμήκυνση του χρόνου στομαχικής απραξίας, κατά τη διάρκεια του μαθήματος, όταν πηγαίναμε για πρωινό στην κουζίνα, κυριολεκτικά χλαπακιάζαμε! Σ' αυτό συνέβαλε ίσως και η πολύ ωραία φλωρινιώτικη μαρμελάδα, που όμοιά της δεν έχω ξαναφάει: ο καθένας έτρωγε 4 και 5 ή και περισσότερες φέτες, ειδικά αν το ψωμί ήταν φρέσκο και μαλακό. Το γάλα ήταν πάντα γευστικό, σοκολατούχο και άνετα έπινες πάνω από ένα ποτήρι. Για την ετοιμασία του πρωινού δεν επιστρατευόταν καθόλου η ομάδα τραπεζαρίας. Το ετοίμαζαν και το σέρβιραν μόνες τους οι μαγείρισσες. Στο πρωινό τραπέζι συζητούσαμε κυρίως τις δραστηριότητες που θα επακολουθούσαν. Και όταν λέμε δραστηριότητες, εννοούμε τα παιχνίδια: με ποια ομάδα θα παίζαμε ποδόσφαιρο ή μπάσκετ κλπ. Δεν μπορώ να πω ότι μετά το πρωινό τα τραπέζια ήταν υπόδειγμα καθαριότητας: έβλεπες αλειμμένες μαρμελάδες και πεταμένες μπουκιές ψωμία από δω κι από κει. Πολλοί άλοιφαν μια φέτα, τη δάγκωναν και όταν έδινε εντολή ο αρχηγός να σηκωθούμε την άφηναν. Οι ομαδάρχες παρατηρούσαν όσους συνήθιζαν ν' αφήνουν φαγητό, αλλά εις μάτην. Κάποιοι έκαναν και το τραβηγμένο να παίζουν με τις μαρμελάδες και να τις αλοίφουν επίτηδες πάνω στο τραπέζι, κάνοντας διάφορα σχήματα. Αυτό ήταν μάλλον κακοήθες, χώρια που τους έβριζε και η ομάδα τραπεζαρίας, που καθάριζε μετά. Ευτυχώς που τα τραπέζια ήταν σιδερένια και όχι ξύλινα και καθαρίζονταν πιο εύκολα. Πάντως, αν κάποιος δεν προλάβαινε να φάει, δεν υπήρχε δέσμευση: μπορούσε κανείς να συνεχίσει το φαγητό για όση ώρα ήθελε και μετά την αποχώρηση των υπολοίπων από την τραπεζαρία, αρκεί να μην το παρατραβούσε και δυσχέραινε την ομάδα τραπεζαρίας, που ήθελαν κι αυτοί να καθαρίσουν γρήγορα, για να βγουν μετά για παιχνίδι.
           Μετά το φαγητό, θα έπρεπε να τακτοποιήσουμε για λίγο τις σκηνές μας, πριν βγούμε για παιχνίδι. Δεν συνηθιζόταν όμως να περνά ο αρχηγός καθημερινά για επιθεώρηση των σκηνών. Η ευθύνη επομένως για την πρωινή τακτοποίησή τους αφηνόταν στον ομαδάρχη. Αυτό ήταν καλό, γιατί έτσι δεν καθυστερούσαμε από το παιχνίδι. Το πολύ πολύ, όταν έβλεπε ο αρχηγός ότι χαλαρώναμε -τουτέστιν στρώναμε το σεντόνι σαν τσαλακωμένο χαρτί, πετάγαμε λίγο πιο πέρα καμιά παντόφλα και φεύγαμε για παιχνίδι-, ανακοίνωνε στο πρωινό ότι θα έκανε τη λεγόμενη μυστική επιθεώρηση, θα πέρναγε δηλ. να δει τις σκηνές κατά την ώρα του παιχνιδιού, απόντων των κατασκηνωτών, κι έτσι αναγκαζόμασταν να προσέξουμε λίγο περισσότερο. Κανονική επιθεώρηση γινόταν μια-δυό φορές σε όλη την κατασκηνωτική περίοδο, οπότε έπαιρνε και πιο επίσημο χαρακτήρα. Γι' αυτήν όμως, δείτε παρακάτω τη
σχετική ενότητα.
                                      
Επιστροφή στην αρχή της σελίδας

7. ΠΡΩΙΝΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ
           Το πρωινό παιχνίδι στην κατασκήνωση περιελάμβανε πολλές δραστηριότητες και δεν διακόπτονταν μέχρι την ώρα του μεσημεριανού φαγητού: για ένα παιχνίδια μπάσκετ ή ποδόσφαιρο ή βόλευ, για καμπόσα σετ πιγκ-πιγκ, για μια παρτίδα σκάκι, 3-4 ώρες έφταναν και περίσσευαν! Κατ' αρχήν υπήρχε πίνακας με πρόγραμμα παιχνιδιών, κολλημένος στον κορμό δίπλα στο αρχηγείο. Εκεί ήταν προγραμματισμένο ποιες σκηνές θα έπαιζαν μεταξύ τους ομαδικά αθλήματα (ώστε να μην τσακώνονται οι ομάδες για το ποια θα προλάβει το μπάσκετ, ποια το γήπεδο της Πρώτης κλπ.), καθώς και οι αγώνες των ατομικών αθλημάτων, μεταξύ κατασκηνωτών (σκάκι, πιγκ-πογκ). Τόσο τα ομαδικά αθλήματα όσο και τα ατομικά συγκέντρωναν θεατές, είτε από τις σκηνές που ανήκαν οι ομάδες ή οι κατασκηνωτές, είτε και από άλλες σκηνές, παιδιά δηλ. που ήθελαν απλώς να χαζέψουν, παρακολουθώντας την εξέλιξη του αγώνα. Ποδόσφαιρο παίζαμε στο γήπεδο ποδοσφαίρου της Πρώτης, που απείχε κανα πεντάλεπτο περπάτημα από την πίσω Πύλη της κατασκήνωσης. Αν και οι ομαδάρχες πριν τον αγώνα φρόντιζαν να επισημαίνουν στους κατασκηνωτές ότι σκοπός είναι να ευχαριστηθούμε και όχι να κερδίσουμε, δεν έλειπαν ωστόσο και οι αψιμαχίες κατά τη διάρκεια των αγώνων, είτε μεταξύ των ομάδων για κάποια αμφισβητούμενη φάση, είτε μεταξύ των παιδιών της ίδιας ομάδας, για το ποιος θα παίξει στον αγώνα. Αν μάλιστα ακουγόταν και κανένα... κοσμιτικό επίθετο (δεν έλειπαν και αυτά!), ο διαιτητής ή και ο ομαδάρχης αναγκαζόταν να αποβάλει τον παραβάτη. Πολλές φορές πλακωνόμασταν μεταξύ μας, ιδιαίτερα αν έπαιζαν ομάδες από διαφορετικές πόλεις. Είναι ενδεικτικό ότι τα πρωταθλήματα στα ομαδικά αθλήματα σταμάτησαν, από τη χρονιά που σημειώθηκε ένα μεγάλο επεισόδιο και έπεσε πολύ ξύλο σ' έναν αγώνα. Μετά τη χρονιά εκείνη, δεν δινόταν βραβείο ούτε μετρούσαν βαθμούς στα ομαδικά αθλήματα. Απλά προγραμμα-τίζονταν τα παιχνίδια, για να παίζουν μεταξύ τους οι ομάδες. Ανεξάρτητα πάντως απ' όλα αυτά, τα παιχνίδια συνέτειναν στην καλύτερη γνωριμία και τη σύσφιγξη των σχέσεων μεταξύ των κατασκηνωτών.
                                      
Επιστροφή στην αρχή της σελίδας

8. ΜΕΣΗΜΕΡΙΑΝΟ ΦΑΓΗΤΟ
           Αφού ακουγόταν η ανακοίνωση από το μεγάφωνο για να σταματήσουμε τα παιχνίδια, ακολουθούσε λίγη ξεκούραση ωσότου με νεώτερη ανακοίνωση κατεβούμε κάτω στην τραπεζαρία για το μεσημεριανό φαγητό. Μετά λοιπόν τις παρατηρήσεις του αρχηγού για εκείνους που άργησαν και για όσους κατέβαιναν τρεχάτοι από την κυρία είσοδο -και όχι από την πλαϊνή, που έπρεπε- και μας γέμιζαν με χώματα (αν και η απαγόρευση αυτή ατόνησε τα τελευταία χρόνια), κάναμε την προσευχή μας και ριχνόμασταν στο φαΐ. Η κούραση από τα παιχνίδια ήταν ό,τι έπρεπε για να μας κάνει να καταναλώσουμε, ή μάλλον να καταβροχθίσουμε, αρκετά πιάτα φαγητό (κάποιοι είχαν φάει μέχρι και 7 πιάτα, ίσως και περισσότερα). Βέβαια τα κατασκηνωτικά πλαστικά πιάτα διέφεραν από τα κοινά και οι μερίδες ήταν κατά πολύ μικρότερες, εξ ου και η μεγάλη κατανάλωση. Η σαλάτα ήταν πάντα υπέροχη, καθώς στη Φλώρινα είχαν πολύ καλές ντομάτες. Όταν σε κάποιον δεν άρεσε το φαγητό, έτρωγε ένα πιάτο σαλάτα και τελείωσε. Τώρα για την ποιότητα του φαγητού δεν μπορούμε να πούμε και τα καλύτερα λόγια, τουλάχιστον για τα πρώτα χρόνια: μέχρι και το 1990 (πάνω-κάτω), το φαγητό πολλές φορές δεν ήταν καλό. Σ' αυτό ίσως έφταιγε και ο μεγάλος αριθμός των κατασκηνωτών (περίπου 500, όπως είπαμε αλλού). Γι' αυτό ουκ ολίγες φορές επιστρατευόταν ο Κοκονός, ένας πολύ καλός μάγειρας που μαγείρευε σε νοσοκομεία κλπ. και είχε πείρα από φαγητό για πολλά άτομα. Όταν ερχόταν αυτός, τα πράγματα ήταν καλά. Όταν μειώθηκε ο αριθμός των κατασκηνωτών και εξαιτίας και των παρεμβάσεων του τότε αρχηγού, του Λιάκου, το φαγητό βελτιώθηκε κατακόρυφα: τα απογεύματα τρώγαμε γλυκά που δεν τα είχαμε δει ούτε στον ύπνο μας και ένα μεσημέρι φάγαμε... σουβλάκια (!), εξ ου και οι σχετικές φωτογραφίες παρακάτω, στο Photo album της ενότητας (ήταν πράγματι γεγονός "αξιοφωτογράφητο"...).
           Πολλές πλάκες γίνονταν κατά τη διάρκεια του φαγητού, αλλά και πολλά απρόοπτα: μια φορά ένας ομαδάρχης, επειδή δεν άρεσε σε έναν κατασκηνωτή το φαγητό και αρνιόταν πεισματικά να το αγγίξει (είχαμε φακές...), του είπε "Αν δεν το φας, θα σου φέρω το πιάτο στο κεφάλι!" Η απάντηση του κατασκηνωτή: "Κολώνεις". Κι η αντίδραση του ομαδάρχη καταλαβαίνετε νομίζω ποια ήταν: απλά πραγματοποίησε την απειλή του!!! Κλασσική φάρσα ήταν το αλάτι στο νερό ή στο καρπούζι. Άλλα πλάκα (κακόγουστη αυτή) ήταν να κόβεις τις φέτες από το καρπούζι σε χιλιάδες κομμάτια και να τις σκορπίζεις πάνω στο τραπέζι, για να ταλαιπωρείς την ομάδα τραπεζαρίας... Το πλέον κλασσικό σύνθημα που είχε επικρατήσει για την ομάδα που έφαγε όλο το φαγητό ήταν το "Μπαμ μπουμ -όμιο, το κάναμε αεροδρόμιο". Υπ' όψιν ότι στο φαγητό απαγο-ρευόταν το νερό κι έτσι το τέλος της προσευχής και το "ελεύθεροι" που ακουγόταν από τη ντουντούκα του υπαρχηγού ήταν για τους περισσότερους το σύνθημα για... αγώνα δρόμου έως τις βρύσες, που ήταν ακριβώς απ' έξω αριστερά όπως έβγαινες από την κύρια είσοδο. Μερικοί μάλιστα σηκώνονταν και έπαιρναν θέση από νωρίς κοντά στην κυρία είσοδο! Προσωπικά ποτέ δεν μπήκα σ' αυτό το παιχνίδι, στο κυνήγι του νερού, αφού λίγη υπομονή να είχες και ν' ανέβαινες ως τις σκηνές, ήταν στο δρόμο σου οι πάνω βρύσες, που ήταν και περισσότερες (4) και με λιγότερα άτομα, ενώ οι κάτω ήταν 2 και με... τη μισή κατασκήνωση μαζεμένη πάνω τους! Εκεί φυσικά γινόταν και η κλασσική φάση με το πέταγμα του νερού, που περιγράφουμε στο
αφιέρωμα για τις βρύσες στην κατασκήνωση.
                                      
Επιστροφή στην αρχή της σελίδας

9. ΑΝΑΠΑΥΣΗ
           Η μεσημεριανή ανάπαυση, κάθε άλλο παρά ανάπαυση ήταν, καθώς οι περισσότεροι δεν κοιμόντουσαν και έκαναν φασαρία. Γι' αυτό και αρκετά μεσημέρια, ιδίως τα τελευταία χρόνια, ο αρχηγός αντί για ανάπαυση έδινε εντολή για "ελεύθερο πρόγραμμα", χωρίς όμως παιχνίδια στο γήπεδο, μέχρι το απόγευμα. Ήταν πάντως ευκαιρία να μαζευτούν οι κατασκηνωτές στις σκηνές τους και να ξεκουραστούν, αν όχι να κοιμηθούν. Όταν πάντως είχαμε επισήμως ανάπαυση, έπρεπε να μείνουμε στη σκηνή και να κάνουμε ησυχία. Με το πέρασμα του χρόνου έπαυσαν να είναι τόσο αυστηρά τα πράγματα στο θέμα της υποχρεωτικής ανάπαυσης και η ορολογία "υποχρεωτική ανάπαυση" αντικαταστάθηκε από το όρο απλώς "ανάπαυση". Μπορούσες δηλ. να κάνεις ό,τι ήθελες και να πας ό,που θες, ακόμα και εκτός σκηνής, αρκεί να μην ενοχλούσες.
                                      
Επιστροφή στην αρχή της σελίδας

Page06_Photos2.jpg

10. ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΟ ΜΑΘΗΜΑ
           Μετά το πέρας της ανάπαυσης ακολουθούσε ένα μικρό διάστημα, ωσότου κατεβούμε για το απογευματινό μάθημα. Και πότε, θα ρωτήσετε, ήταν το πέρας της ανάπαυσης; Όταν έμπαινε μουσική από το μεγάφωνο, πράγμα που σήμαινε "Τα κεφάλια έξω". Τότε -ιδίως όταν ίσχυε η υποχρεωτική ανάπαυση- ακουγόταν μια τεράστια κραυγή από κάθε σκηνή, καθώς όσοι δεν κοιμόντουσαν ήταν σε αναμένα κάρβουνα και περίμεναν για να εκτονωθούν όπως περιμένουν τα θηρία ν' ανοίξει το κλουβί τους! Και εκτονώνονταν στο άκουσμα της μουσικής με τεράστιες κραυγές, ίσως και μέσα στ' αυτιά όσως κοιμόντουσαν... Πάντως η οχλοβοή της λήξης της ανάπαυσης ακουγόταν χαρα-κτηριστικά σε όλη την κατασκήνωση! Μάλιστα πολλοί ξυπνούσαν απ' αυτήν, γιατί η μουσική στην αρχή έπαιζε χαμηλά.
           Μετά από λίγο κατεβαίναμε για απογευματινό μάθημα. Πριν το μάθημα υπήρχε χρόνος προσαρμογής, για να ξυπνήσουμε λίγο. Λέγαμε κανα τραγούδι, είτε με πρωτουβουλία του Χατζηγιάγκου, όταν αυτός ήταν υπαρχηγός, είτε κάποιου ιερέα, ή φωνάζαμε κανα σύνθημα -παλαιότερα πιο συχνά, χωρίς όμως να εκλείψει η συνήθεια κατόπιν-. Το κλασσικό σύνθημα που θυμούνται όλοι ήταν το "Ή Χριστός ή χάος". Εντάξει, λίγο "παλαιομοδίτικο", συμφωνώ, αλλά αυτά είναι τυπικά και δεν έχουν σημασία. Η ουσία ήταν ότι η λέξη χάος, λόγω των δύο φωνηέντων και επειδή ήταν σύντομη, ήταν ό,τι έπρεπε για το παιχνίδι της ηχούς: σταματούσαμε δηλ. όλοι απότομα μετά την κραυγή και περιμέναμε ν' ακούσουμε την ηχώ από την πλαγιά της Πρώτης! Μαντεύετε βέβαια ότι σχεδόν πάντα υπήρχε τουλάχιστον ένας που, είτε κατά λάθος είτε επίτηδες, δεν έκοβε "μαχαίρι" τη φωνή του έγκαιρα και, ενώ όλοι περίμεναν την ηχώ, άκουγαν αυτόν και έπεφτε σφαλιάρα, γιατί η προσπάθεια έπρεπε να επαναληφθεί...
           Το μάθημα τώρα διαρκούσε αρκετά, όπως το πρωινό, ίσως και μία ώρα πολλές φορές. Τα θέματα του μαθήματος, σε αντίθεση με το πρωινό, ήταν ελεύθερα και όχι μέσα από την Αγία Γραφή, πράγμα που επέτρεπε και τη διεξαγωγή συζήτησης. Σαφώς και δεν υπήρχε ιδιαίτερη όρεξη για απορίες και όποιος ρώταγε στο τέλος εισέπραττε τις αποδοκιμασίες των υπολοίπων, που ήθελαν να βγουν για παιχνίδι. Εξαίρεση ήταν πάντα το μάθημα για... τις σχέσεις των δύο φύλων!!! Τότε το μάθημα κράταγε στάνταρ περισσότερο από ώρα, πολλοί μάλιστα έμεναν και για απορίες και συζήτηση και μετά τη λήξη του μαθήματος! Δεν είναι σκοπός μας να σχολιάσουμε τις αντιλήψεις που επικρατούσαν. Πάντως διάλογος με τα παιδιά γινόταν, πνεύμα ελευθερίας υπήρχε και ακούγονταν όλες οι απόψεις και κανείς δεν ντρεπόταν να μιλήσει και να πει μια γνώμη διαφορετική από αυτήν του ομιλητή, πόσο μάλλον όταν στο συγκεκριμένο μάθημα είχε την υποστήριξη των περισσοτέρων κατασκηνωτών...
           Πολλές φορές το απογευματινό μάθημα το παρουσίαζε άλλο πρόσωπο και όχι ο αρχηγός. Αυτό μπορεί να ήταν είτε ο υπαρχηγός, είτε κάποιος ιερέας είτε κάποιος καλεσμένος, που πραγματευόταν ένα θέμα που γνώριζε καλά. Π.χ. ο υπαρχηγός κάποτε (Χατζηγιάγκου) είχε κάνει θέμα για την αστρονομία και το βράδυ μάλιστα, μετά τη βραδυνή προσευχή, όλοι οι κατασκηνωτές πέρασαν από το αστεροσκοπείο της κατασκήνωσης, που ήταν στημένο στο γήπεδο, για να δουν το Δία.
                                      
Επιστροφή στην αρχή της σελίδας

11. ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΟ ΦΑΓΗΤΟ
           Μετά το απογευματινό μάθημα παίρναμε το κολατσιό μας. Αυτό ήταν είτε γλυκό είτε παγωτό. Τις νηστήσιμες ημέρες (Τετάρτη και Παρασκευή και 1-15 Αυγούστου, αφού η κατασκήνωση, ως εκκλησιαστική, τηρούσε τις νηστείες) είχαμε συνήθως ψωμί με χαλβά. Ο χαλβάς ήταν πολύ καλός, αλλά επειδή προσφερόταν συνεχώς κάθε Τετάρτη και Παρασκευή, τον είχαμε μπουχτίσει. Τα παγωτά ήταν πάντα πύραυλοι κρέμας ή σοκολάτας και τα προμηθευόταν σταθερά η κατασκήνωση από έναν παραγωγό κοντά στη Φλώρινα, που ήταν γνωστός και έμπιστος. Ο Λιάκος ως αρχηγός φρόντιζε να μας δείχνει και τις μαγειρικές του ικανότητες και μερικά απογεύματα έφτιαχνε γλυκά και έσπαγε ευχάριστα τη μονοτονία.
                                      
Επιστροφή στην αρχή της σελίδας

12. ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ
          
Εδώ δεν έχουμε να πούμε τίποτα το ιδιαίτερο, καθώς ισχούν όσα αναφέραμε στο πρωινό παιχνίδι. Απλά δεν είχε ήλιο και προσφερόταν πιο πολύ για ομαδικά αθλήματα. Ειδικά μετά τη μεσημεριανή ανάπαυση και το καθισιό (=βαρεμάρα...) του απογευματινού μαθήματος ήμασταν πιο ορεξάτοι. Γι' αυτό και το γήπεδο γέμιζε αμέσως μετά το μάθημα και σκοτωνόμασταν ποιος θα πρωτοπαίξει. Ενώ το πρωί έβλεπες άδειες μπασκέτες, λόγω του ήλιου, το απόγευμα δεν υπήρχε περίπτωση.
                                      
Επιστροφή στην αρχή της σελίδας

13. ΥΠΟΣΤΟΛΗ ΣΗΜΑΙΑΣ
          
Η λήξη του απογευματινού παιχνιδιού, όπως και του πρωινού, γινόταν με σχετική ανακοίνωση από το μεγάφωνο. Τα παιχνίδια θα έπρεπε να σταματήσουν, μπάλες, ρακέτες κλπ. να επιστραφούν στην αποθήκη και να πάμε στις σκηνές για να ετοιμαστούμε για την απογευματινή αναφορά στον ιστό της σημαίας. Και εδώ ισχύουν όσα γράψαμε προηγουμένως, στην έπαρση της σημαίας, με εξαίρεση το γεγονός ότι η λούφα από μεριάς επιτελείου ήταν μικρότερη, καθώς οι δουλειές είχαν τελειώσει, δεν ήταν πρωί να πεις ότι κοιμόταν κάποιος και τα πράγματα ήταν γενικά πιο νορμάλ.
                                      
Επιστροφή στην αρχή της σελίδας

14. ΒΡΑΔΥΝΟ ΦΑΓΗΤΟ
          
Μετά την υποστολή κατεβαίναμε, κουρασμένοι πλέον, για το απογευματινό φαγητό. Ίσως κάποιος που δεν έχει πάει στην κατασκήνωση να παραξενεύεται από τον όρο "κατεβαίναμε", αλλά η σημαία απείχε μια καθόλου ευκαταφρόνητη κατηφόρα από την τραπεζαρία (η πίκρα φυσικά ήταν στο γυρισμό...). Επειδή μάλιστα αυτή κατέληγε από τη σημαία και το εκκλησάκι απ' ευθείας στην πλαϊνή είσοδο της τραπεζαρίας, ήταν ό,τι έπρεπε για να κατέβουν όλοι από το δρόμο και όχι από τα χώματα! Το πιο κλασσικό ίσως βραδυνό φαγητό ήταν το κριθαράκι, το οποίο όμως ήταν αρκετά πετυχημένο, μπορώ να πω.
                                      
Επιστροφή στην αρχή της σελίδας

15. ΒΡΑΔΥΝΗ ΠΡΟΣΕΥΧΗ
          
Η βραδυνή προσευχή γινόταν στο αμφιθέατρο, τα πρώτα χρόνια όμως, έως και το 1987 νομίζω, γινόταν, όπως είπαμε, υπαίθρια, στο χώρο έξω αριστερά από την πίσω Πύλη της κατασκήνωσης. Τότε ίσχυε και ο περίφημος νόμος της "σιωπής". Θα έπρεπε δηλ. να είμαστε σιωπηλοί από την Πύλη έως το χώρο της προσευχής, πράγμα βέβαια αρκετά δύσκολο, ειδικά εκείνα τα χρόνια, που ήμασταν και πολλοί. Όταν κατόπιν μεταφερθήκαμε στο αμφιθέατρο, αυτή η συνήθεια έπαψε.
           Η ατμόσφαιρα της βραδυνής προσευχής δεν είχε καμία σχέση με αυτή της πρωινής. Ήταν πολύ πιο υποβλητική λόγω της νύχτας, του κρυσταλλένιου ουρανού με τα αστέρια, που φαίνονταν πεντακάθαρα, καθώς έσβηναν τα φώτα του αμφιθεάτρου, των αναμμένων καντηλιών κλπ. Όσο για τον τύπο της προσευχής, ισχύει ό,τι είπαμε και για την πρωινή προσευχή. Ειδικώτερα τα πρώτα χρόνια λέγαμε στην αρχή της προσευχής ένα... τραγούδι, το γνωστό (τουλάχιστον στους κατασκηνωτές) "Θεέ την ώρα ετούτη στης καρδιές". Αυτό μετά έπαψε να λέγεται. Ειδικά όταν υπαρχηγός ανέλαβε ο Χατζηγιάγκου, στη βραδυνή προσευχή λέγονταν και βυζαντινοί ύμνοι από τον εσπερινό, για να υπάρξει σύνδεση με την εορτή της επόμενης ημέρας. Η αυτοσχέδια προσευχή, που επίσης υπήρχε τα πρώτα χρόνια, φυσικά καταργήθηκε κι αυτή και στη θέση της μπήκαν προσευχές από το απόδειπνο, την εκκλησιαστική ακολουθία που προηγείται του ύπνου.
           Στο τέλος της προσευχής, τόσο παλαιότερα όσο και μετά, λέγαμε πάντοτε το "Χριστέ βοήθει επισκόπω Αυγουστίνω", έναν σύντομο "βυζαντινό" ύμνο-προσευχή για τον τότε μητροπολίτη Φλωρίνης Αυγουστίνο (το "βυζαντινό" είναι εντός εισαγωγικών, γιατί το μέλος ήταν μεταγενέστερο, σε στυλ "μινόρε", για όσους γνωρίζουν). Πολλές φορές, όταν είχαμε βραδυνό πρόγραμμα (διαγωνισμό μουσικής, προβολή ταινίας κλπ.), τις τελευταίες χρονιές συνηθιζόταν να κάνουμε πρώτα την προσευχή και κατόπιν να ακολουθεί το πρόγραμμα, κάτι που δεν ξέρω αν ταίριαζε με το χαρακτήρα της προσευχής ως αποδείπνου, αλλά για μας ήταν αρκετά πιο ξεκούραστο, μια και μετά το πρόγραμμα το πρώτο που θέλαμε ήταν να πέσουμε ξεροί για ύπνο και με δυσκολία καθόμασταν κι άλλο στο αμφιθέατρο. Την ώρα της προσευχής ο ομαδάρχης έπρεπε να έχει το νου του για το αν είναι παρόντα όλα τα παιδιά της ομάδας του, γιατί γίνονταν και κοπάνες...
                                      
Επιστροφή στην αρχή της σελίδας

16. ΣΙΩΠΗΤΗΡΙΟ
          
Η ώρα του βραδυνού σιωπητηρίου ήταν η πιο δύσκολη για τον αρχηγό και τον υπαρχηγό, γιατί, όπως καταλαβαίνετε, κάθε άλλο παρά σιωπή δεν επικρατούσε στις σκηνές... Το βράδυ είναι η ιδανικότερη ώρα για πλάκες και αυτό δεν αφήναμε να περάσει έτσι: γίνονταν διάφορα, από πετσετοπόλεμο εντός και εκτός σκηνής (πολύ δημοφιλές άθλημα), καταβρέγματα στις τουαλέτες και, πάνω απ' όλα, ατέλειωτο σούσουρο! Σχολιάζαμε όλα όσα συνέβησαν κατά τη διάρκεια της μέρας και οι πιο τολμηροί προγραμμάτιζαν τη... βραδυνή τους έξοδο!!!
           Το σιωπητήριο επισήμως ίσχυε από τότε που θα έπαιζε η γνωστή μας ευχάριστη μουσική από το μεγάφωνο. Έτσι όπως θυμάμαι τη μουσική, νομίζω ότι επρόκειτο για ιταλική σύνθεση και ήταν πράγματι από σιωπητήριο: άρχιζε και τελείωνε με την κλασσική αργόσυρτη τρομπέτα, που συνηθίζεται σε τέτοια κομμάτια. Ήταν πράγματι πολύ πετυχημένο! Μετά τη μουσική ακουλουθούσε η καληνύχτα από τον υπαρχηγό, συνοδευόμενη ουκ ολίγες φορές από συστάσεις για ησυχία. Μετά ο υπαρχηγός περνούσε μία-μία τις σκηνές για να επιθεωρήσει την κατάσταση.
           Όταν νέκρωναν τα πάντα στην κατασκήνωση, άρχιζαν να βγαίνουν ήσυχα-ήσυχα απ' τις σκηνές όσοι είχαν κανονίσει βραδυνή έξοδο. Αν ήταν ομαδάρχες ή ανήκαν στο επιτελείο, ούτε γάτα ούτε ζημιά. Οι κατασκηνωτές όμως θα έπρεπε να περιμένουν να κοιμηθεί ο ομαδάρχης! Ωστόσο σε κάποια φάση έγινε τόσο της μόδας αυτή η συνήθεια, που πολλοί ζητούσαν επισήμως άδεια από τον ομαδάρχη! Εκείνος τους την έδινε, απλά τον ενημέρωναν πού θα πήγαιναν και πότε θα γυρίσουν. Πολλές φορές πήγαινε ο ομαδάρχης να τους πάρει, γιατί η ώρα πέρναγε και δεν εμφανίζονταν. Τα συνηθέστερα μέρη που βγαίναμε τα βράδυα ήταν η Πύλη, το αμφιθέατρο και οι κερκίδες του γηπέδου. Μάλιστα κατασκηνωτές από διαφορετικές σκηνές συναντιόνταν τυχαία μεταξύ τους και ανάβαν τους φακούς, για να δούνε ποιος είναι ποιος. Μερικοί έβγαιναν και εκτός κατασκήνωσης και πήγαιναν είτε από την πίσω Πύλη, ως την πλαγιά πριν από το εκκλησάκι, ανεβαίνοντας για την Κλαδοράχη (το συνηθέστερο) είτε από την κανονική Πύλη, για το πεδίο βολής. Επρόκειτο για έναν ανοιχτό χώρο, αρκετά κοντά στην κατασκήνωση, που χρησιμοποιούταν πραγματικά για βολές από στο στρατό. Για τις εξόδους αυτές θα έπρεπε απαραιτήτως να είχαμε άδεια από τον αρχηγό, που άλλοτε την παίρναμε κι άλλοτε όχι. Πάντως και στις δυο περιπτώσεις η έξοδος γινόταν! Τώρα, γιατί βγαίναμε; Βασικά για νυχτερινή κουβέντα. Συζητάγαμε διάφορα θέματα και σπάγαμε πλάκα. Ε, εντάξει, μια στο τόσο μπορεί να κάπνιζε κανείς και κανά τσιγάρο... Αν καθόσουν στις κερκίδες, δεν ήταν απίθανο να συναντούσες τον κυρ-Τάκη τον Τοπάλη, που θα τον ξύπναγες με τις φωνές σου... Η συνομιλία πάντως μαζί του ήταν πάντα σκέτη απόλαυση!
           Τελειώνοντας με το κυρίως πρόγραμμα, θα πρέπει εδώ να κάνουμε λόγο και για το κεφάλαιο "νυχτερινές πορείες". Αν και προσωπικά τις βαριόμουν αφάνταστα, η μεγαλύτερη μερίδα των κατασκηνωτών δεν συμμεριζόταν την άποψή μου: οι νυχτερινές πορείες είναι παλιά ιστορία στην Κατασκήνωση. Γίνονταν είτε ξεχωριστά για κάθε ομάδα είτε (πιο σπάνια) με συμμετοχή ολόκληρης της κατασκήνωσης. Τα συνηθέστερα μέρη ήταν το πεδίο βολής ή το μικρό εκκλησάκι στην πλαγιά της Πρώτης (για κοντά) και ο Άγιος Μάρκος ή η Κλαδοράχη (για μακρυά). Η ομάδα που ήθελε να βγει έπαιρνε απαραιτήτως άδεια από τον αρχηγό. Όποιος δεν επιθυμούσε έξοδο, φυσικά έμενε μέσα. Στην επιστροφή είχε πλάκα, γιατί, καθώς ήταν βράδυ, πολλοί συζητούσαν για θέματα όπως ο αντίχριστος ή ιστορίες τρόμου κλπ. και δεν ήταν λίγοι εκείνοι που τα χρειάστηκαν μέχρι να φτάσουν στο κρεββάτι τους... Ωστόσο από ένα σημείο και πέρα οι νυχτερινές πορείες καταργήθηκαν, εξαιτίας κάποιου περιστατικού, με απόφαση του τότε αρχηγού (Λιάκου), η οποία δεν έγινε δεκτή με τις καλύτερες αντιδράσεις. Σίγουρα ήταν επικίνδυνες, αλλά είχαν και τη χάρη τους. Πάντως από αυτό το σημείο και μετά αυξήθηκαν σημαντικά οι βραδυνές έξοδοι!
                                      
Επιστροφή στην αρχή της σελίδας

Page06_Photos3.jpg

Β. Ε Ι Δ Ι Κ Ε Σ  Π Ε Ρ Ι Σ Τ Α Σ Ε Ι Σ

1. ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ
          
Η μέρα επιθεώρησης σήμαινε απλά όχι πρωινό παιχνίδι. Αντίθετα με άλλες κατασκηνώσεις, όπου επιθεώρηση γινόταν κάθε μέρα, στη δική μας, αντί να γίνεται συνεχώς και στα γρήγορα, γινόταν μια-δυο φορές σε όλη την κατασκηνωτική περίοδο, αλλά καλά: μαζεύονταν τα πράγματα στις βαλίτσες, τα κρεβάτια έβγαιναν απ' τις σκηνές και η σκηνή πλενόταν. Μη φανταστείτε ότι για κάθε μια σκηνή υπήρχε και από ένα λάστιχο. Αστεία πράγματα... Τυχερός εήταν εκείνος που θα προλάβαινε τους κουβάδες που δεν ήταν τρύπιοι! Κατεβαίναμε στις τουαλέτες είτε από την τεράστια σκάλα είτε από τις σκηνές και γεμίζαμε από 'κει τους κουβάδες και μετά ξανανεβαίναμε για να τους πάμε στις σκηνές. Σε όλη την κατασκήνωση έβλεπες κρεβάτια έξω από τις σκηνές και τους περισσότερους να κάθονται σ' αυτά, καθώς 2 άτομα ήταν μέσα στη σκηνή, άλλα 2 γέμιζαν τους κουβάδες και οι υπόλοιποι απλά περίμεναν "ανυπόμονα" τη σειρά τους να γεμίσουν κι αυτοί. Όλ' αυτά γίνονταν καθώς έπαιζε μουσική από το μεγάφωνο. Όταν τελείωνε το πλύσιμο τα κρεβάτια έμπαιναν μέσα. Τα τοποθετούσαν αυτοί που καθάριζαν μέσα τη σκηνή, ώστε να μη λερωθεί από τους άλλους, οι οποίοι τους τα έδινα απ' έξω. Όταν στέγνωνε η σκηνή, τότε μόνο έμπαιναν όλοι μέσα. Τακτοποιούσαν τα πράγματά τους, έστρωναν καλά τα κρεβάτια τους, έβαζαν στο μαξιλάρι την Καινή Διαθήκη και περίμεναν τον αρχηγό με τα υπόλοιπα στελέχη για την επιθεώρηση.
           Κατά τη διάρκεια της αναμονής, με πρωτοβουλία του ομαδάρχη, μάθαιναν κανένα σύνθημα για να πούνε, όταν θα έμπαινε μέσα ο αρχηγός. Συνήθως ήταν κάτι από τα μαθήματα του αρχηγού. Όταν έφθανε η ώρα της επιθεώρησης, ήταν όλοι στην ανάπαυση (με τη στρατιωτική έννοια, όχι κυριολεκτικά) και με την είσοδο του αρχηγού και των υπολοίπων στελεχών στη σκηνή βάραγαν προσοχή, με το παράγγελμα του ομαδάρχη, και φώναζαν το όνομα και τη δύναμη της ομάδας, συνοδευόμενα από τυχόν σύνθημα. Ο αρχηγός επιθεωρούσε τη σκηνή και ο υπαρχηγός ή κάποιος άλλος από τα στελέχη κρατούσε σημειώσεις. Γινόταν και η σχετική κουβέντα με τα παιδιά. Στο τέλος της επιθεώρησης πηγαίναμε πλέον κατευθείαν για μεσημεριανό φαγητό, γιατί είχε περάσει η ώρα. Με βάση τις σημειώσεις που είχαν κρατηθεί, έβγαινε καλύτερη ομάδα της επιθεώρηση η πιο καθαρή και αυτή που είχε την πιο καλή παρουσίαση γενικά. Το αποτέλεσμα ανακοινωνόταν στο μεσημεριανό φαγητό, την ίδια ή την επόμενη μέρα, και συνήθως δινόταν ως έπαθλο ένα καρπούζι extra. Στο site μπορείτε να δείτε πολλές φωτογραφίες από επιθεωρήσεις, τόσο στη σελίδα αυτή όσο και στο αφιέρωμα στις σκηνές της κατασκήνωσης, στη σελίδα των κατασκηνωτικών χώρων.
                                      
Επιστροφή στην αρχή της σελίδας

Page06_Photos4.jpg

2. ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ
          
Η ημέρα της επίσκεψης του π. Αυγουστίνου ήταν ξεχωριστή, τόσο ως προς τα τεκταινόμενα όσο και ως προς την προετοιμασία της. Την προηγουμένη λοιπόν της επίσκεψης έπρεπε να προηγηθεί πολύ καλή καθαριότητα. Συνήθως γινόταν και επιθεώρηση. Επιπρόσθετα, σκουπιζόταν και πλενόταν και το αμφιθέατρο, είτε από την ομάδα ευταξίας είτε από το επιτελείο, που είχε πολλή δουλειά την ημέρα εκείνη: μάζευε τα σκουπίδια απ' όλη την κατασκήνωση, φρόντιζε για τυχόν επιδιορθώσεις στο σκέπαστρο του αμφιθεάτρου ή αλλού και καθάριζε και τον πέριξ της κατασκήνωσης εξωτερικό χώρο.
           Η κυρίως ημέρα της επίσκεψης συνήθως έπεφτε Κυριακή. Ερχόταν το μεσημέρι ο επίσκοπος και έτρωγε μαζί μας. Την ημέρα εκείνη έρχονταν επίσης και πολλοί καλεσμένοι, είτε γονείς των παιδιών είτε άνθρωποι που ήθελαν να δουν τον επίσκοπο. Έτρωγαν κι αυτοί μαζί για μεσημέρι. Εκείνη την ημέρα η ομάδα τραπεζαρίας είχε τιμητική εμφάνιση, όπως μπορείτε να δείτε και στις σχετικές φωτογραφίες στη σελίδα
Οργάνωση της κατασκήνωσης, στην ενότητα για την ομάδα τραπεζαρίας. Στο τέλος του φαγητού ο επίσκοπος έπαιρνε το μικρόφωνο και μας μιλούσε. Αυτά που έλεγε ήταν πάνω-κάτω τα ίδια κάθε φορά. Πάντα έκανε λόγο για την εθελοντική προσφορά των διαφόρων στελεχών και καλούσε τις μαγείρισες και τους υπόλοιπους "διακόνους της αγάπης", όπως λέγονταν, να σταθούν μπροστά του, για να τους χειροκροτήσει ολόκληρη η κατασκήνωση. Πάντα μιλούσε για την ελληνικότητα της Μακεδονίας, αφού στα εδάφη αυτά πατούσαμε. Πάντα θα έκανε λόγο για την υπογεννητικότητα και θα έλεγε να σηκώσουν το χέρι όσοι ήταν από οικογένεια με... 10 παιδιά και πάνω! Μετά κατέβαζε τον πήχυ και έφτανε ως τα 6-7, ποτέ όμως παρακάτω! Τους κατασκηνωτές αυτούς μας προέτρεπε να τους χειροκροτήσουμε. Πάντα μιλούσε για την "στρατιωτική" ζωή και το κοινόβιο που ζούσαμε στην κατασκήνωση, τονίζοντας περισσότερο το γεγονός ότι ήμασταν μακρυά από τις οικογένειές μας και τρώγαμε όλοι το ίδιο φαγητό. Μετά το "Δι' ευχών" ψάλαμε όλοι το "Χριστέ βοήθει επισκόπω Αυγουστίνω" και πηγαίναμε στο γήπεδο για φωτογραφία. Στο αφιέρωμα για τους κατασκηνωτές, στη σελίδα Το ανθρώπινο δυναμικό, μπορείτε να δείτε μερικές από τις φωτογραφίες αυτές.
           Ο επίσκοπος όμως ερχόταν κι άλλες φορές στην κατασκήνωση, για να συζητήσει με τα στελέχη και να δει πώς πάνε τα πράγματα. Οι φορές αυτές ήταν πιο ανεπίσημες και δεν διεκόπτετο το πρόγραμμα της κατασκήνωσης. Απλά ο Αυγουστίνος πήγαινε στο κιόσκι του αρχηγείου, καλούσε τα στελέχη, συμπεριλαμβανομένου και του επιτελείου, καθόταν στη μέση και συζητούσε. Όταν μίλαγε γενικά, έλεγε τα ίδια που έλεγε και στους υπόλοιπους κατασκηνωτές. Όμως εδώ το επίπεδο της συζήτησης ήταν και πιο προσωπικό και ο καθένας μπορούσε να ρωτήσει τον επίσκοπο ό,τι ήθελε. Ήταν καλή ευκαιρία να νιώσει κάποιος από πιο κοντά τον άνθρωπο αυτό. Όσοι δεν τρελαίνονταν, φυσικά βαριόντουσαν... Πάντως ο Αυγουστίνος ήταν πολύ συνεπής στις επισκέψεις του. Ακόμα και όταν η υγεία του κλονίστηκε, δεν σταμάτησε να έρχεται, έστω υποβασταζόμενος, φυσικά λιγότερο συχνά απ' ότι παλαιότερα.
                                      
Επιστροφή στην αρχή της σελίδας

Page06_Photos5.jpg

3. ΕΚΘΕΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ
          
Κάθε χρόνο σε κάθε κατασκηνωτική περίοδο γινόταν έκθεση βιβλίου, που εγκαινίαζε ο αρχηγός, κόβοντας την πατροπαράδοτη κορδέλα. Τα βιβλία τα εξέθεταν είτε στο αμφιθέατρο, είτε στη μεγάλη σκηνή, την "'Αμπελο", πίσω από τις πάνω βρύσες, είτε σε τραπέζια έξω από την τραπεζαρία. Τα βιβλία ήταν φυσικά χριστιανικού και εκκλησιαστικού περιεχομένου. Τα έφερναν από το βιβλιοπωλείο της Μητρόπολης. Δεν πρέπει να το δει κανείς ωφελιμιστικά, ότι "βρήκαν ευκαιρία να πουλήσουν", αφού δεν υπήρχε καμία δέσμευση. Υπήρχαν κατασκηνωτές που δεν αγόραζαν τίποτε και άλλοι που δεν επισκέπτονταν καθόλου την έκθεση. Οι επισκέψεις γίνονταν καθ' ομάδας, για να μην προκαλείται σύγχυση, τόσο στην επιλογή των βιβλίων όσο και στις παραγγελίες. Η έκθεση βιβλίου δεν διέκοπτε το υπόλοιπο πρόγραμμα της κατασκήνωσης, παρά μόνο για όσους την επισκόπτονταν. Το πιο διάσημο βιβλίο πάντως ήταν το "Εύθυμα και έξυπνα", ένας βιβλίο με συλλογή από ανέκδοτα!!
           Κάθε χρόνο σε κάθε κατασκηνωτική περίοδο γινόταν έκθεση βιβλίου, που εγκαινίαζε ο αρχηγός, κόβοντας την πατροπαράδοτη κορδέλα. Τα βιβλία τα εξέθεταν είτε στο αμφιθέατρο, είτε στη μεγάλη σκηνή, την "'Αμπελο", πίσω από τις πάνω βρύσες, είτε σε τραπέζια έξω από την τραπεζαρία. Τα βιβλία ήταν φυσικά χριστιανικού και εκκλησιαστικού περιεχομένου. Τα έφερναν από το βιβλιοπωλείο της Μητρόπολης. Δεν πρέπει να το δει κανείς ωφελιμιστικά, ότι "βρήκαν ευκαιρία να πουλήσουν", αφού δεν υπήρχε καμία δέσμευση. Υπήρχαν κατασκηνωτές που δεν αγόραζαν τίποτε και άλλοι που δεν επισκέπτονταν καθόλου την έκθεση. Οι επισκέψεις γίνονταν καθ' ομάδας, για να μην προκαλείται σύγχυση, τόσο στην επιλογή των βιβλίων όσο και στις παραγγελίες. Η έκθεση βιβλίου δεν διέκοπτε το υπόλοιπο πρόγραμμα της κατασκήνωσης, παρά μόνο για όσους την επισκόπτονταν. Το πιο διάσημο βιβλίο πάντως ήταν το "Εύθυμα και έξυπνα", ένας βιβλίο με συλλογή από ανέκδοτα!!
                                      
Επιστροφή στην αρχή της σελίδας

Page06_Photos6.jpg

4. ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ
           Καθώς υπήρχαν ιερείς στην κατασκήνωση, κάθε ομάδα, συνήθως πρωινή ώρα, πήγαινε για εξομολόγηση (όποιος ήθελε φυσικά). Ο αρχηγός φρόντιζε την προηγούμενη μέρα να έχει κάνει και ένα σχετικό απογευματινό μάθημα, για να κατατοπίσει όσους δεν γνώριζαν και να λύσει τυχόν απορίες. Συνήθως οι ιερείς που τελούσαν το μυστήριο ήταν ο π. Ιερόθεος, ο π. Νικηφόρος, ο π. Σεβαστιανός και πιο σπάνια ο π. Λαυρέντιος από την Αθήνα. Όλοι τους ήταν έμπειροι και πολύ συγκαταβατικοί με τα παιδιά. Ήταν κοπιαστική διαδικασία γι' αυτούς, γιατί κάθονταν πολλές ώρες και για πολλές μέρες μέσα στη ζέστη, στο μικρό εκκλησάκι, μέχρι να έρθουν όσα παιδιά ήθελαν. Πολλά παιδιά που δεν το είχαν ξανακάνει δίσταζαν. Όταν όμως στην κατασκήνωση άρχιζαν να συχνάζουν περισσότεροι νέοι ιερείς, δημιούργησαν φιλίες με τα παιδιά και κατόρθωσαν να τους αποβάλουν πολλές επιφυλάξεις για το μυστήριο της εξομολόγησης.
                                      
Επιστροφή στην αρχή της σελίδας

5. ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ
           Το πρωινό της Κυριακής το πρόγραμμα τροποποιούταν, λόγω της θείας λειτουργίας. Για τη λειτουργία λοιπόν πηγαίναμε είτε στη Φλώρινα, στο μητροπολιτικό ναό, είτε σε κάποιον άλλο ναό, που θα πήγαινε ο επίσκοπος, είτε στο εκκλησάκι της Πρώτης, είτε... στο αμφιθέατρο (η λιγότερη κοπιαστική εκδοχή!). Για τη Φλώρινα και τους άλλους ναούς εκτός της εκκλησίας της Πρώτης, μας έπαιρναν πούλμαν, που πλήρωνε φυσικά η Μητρόπολη και ξυπνούσαμε αρκετά νωρίς, για να προλάβουμε την ακολουθία πριν έρθει ο επίσκοπος. Στο εκκλησάκι της Πρώτης πηγαίναμε με τα πόδια, καθώς ήταν κοντά στην κατασκήνωση, πάνω από το γήπεδο ποδοσφαίρου της Πρώτης. Στο αμφιθέατρο, για να γίνει λειτουργία στήνονταν τραπέζια, έμπαιναν πάνω τα τα απαραίτητα ιερατικά είδη και άμφια και γινόταν η υπόλοιπη απαραίτητη προεργασία το προηγούμενο βράδυ.
           Μία μόνο φορά είχε γίνει θεία λειτουργία (για την ακρίβεια αγρυπνία, γιατί ήταν βράδυ) σε έναν μισοχτισμένο ιερό ναό έξω από την κυρίως χώρο της κατασκήνωσης, κάτω από την τραπεζαρία και τα πιγκ-πογκ, όπου έψαλε ο υπαρχηγός (Χατζηγιάγκου) συνοδευόμενος από πολλούς κατασκηνωτές. Μάλιστα έγινε σε στυλ πασχαλινό, καθώς μετά φάγαμε το βραδυνό μας στην τραπεζαρία, που ήταν διακοσμημένη με πασχαλινά! Αυτό άρεσε σε όλους ιδιαίτερα. Τώρα, γιατί έγινε έτσι; Δεν θυμάμαι, αλλά πολύ πιθανό να έγινε επ' ευκαιρία του Δεκαπενταύγουστου, που ονομάζεται και "Πάσχα του καλοκαιριού".
           Εκτός όμως από τη θεία λειτουργία, στην κατασκήνωση γίνονταν και άλλες ακολουθίες, η παρακολούθηση των οποίων ήταν κατά κανόνα προαιρετική για τους κατασκηνωτές. Αυτές ήταν είτε εσπερινός τα απογεύματα, είτε όρθρος τα πρωινά είτε παρακλήσεις, τα απογεύματα του Δεκαπενταυγούστου. Στην αρχή γίνονται περιστατιακά. Κατόπιν όμως, λόγω της πληθώρας και της διάθεσης των ιερέων, οι ακολουθίες αυτές γίνονταν καθημερινά στο εκκλησάκι. Απλά χτυπούσε μια καμπάνα και πήγαινε όποιος ήθελε, χωρίς πάλι να διακόπτεται το υπόλοιπο πρόγραμμα της κατασκήνωσης. Μια στο τόσο γινόταν εσπερινός ή παράκληση στο αμφιθέατρο, αντί για το απογευματινό μάθημα, όποτε έπρεπε να παρευρίσκονται όλοι.
                                      
Επιστροφή στην αρχή της σελίδας

Page06_Photos7.jpg

6. ΑΓΙΑΣΜΟΣ-ΓΙΟΡΤΗ ΛΗΞΗΣ
          
Αυτές οι δύο ήταν ειδικές ημέρες για την κατασκήνωσή μας, μια και σηματοδοτούσαν την έναρξη και τη λήξη της κατασκηνωτικής περιόδου αντίστοιχα. Και οι δύο τελετές γίνοντας στο αμφιθέατρο. Παλαιότερα η γιορτή λήξης συγκέντρωνε τόσο πολύ κόσμο, που γινόταν στο γήπεδο. Αλλά και μια χρονιά, από τις τελευταίες που αναφερόμαστε, έγινε πάλι στο γήπεδο. Τον αγιασμό τελούσε πάντοτε ο επίσκοπος το απόγευμα της πρώτης κατασκηνωτικής ημέρας. Ντυμένοι όλοι καλά, καθώς είχε ψύχρα τα απογεύματα, περιμέναμε στο αμφιθέατρο τον επίσκοπο. Αφού ερχόταν, τελούσε τον αγιασμό και μετά μας μιλούσε. Η διαδικασία αυτή την πρώτη ημέρα της κατασκηνωτικής μας ζωής ήταν οπωσδήποτε βαρετή, αλλά έτσι ήταν το "πρωτόκολλο" και έτσι έπρεπε να γίνει. Άλλωστε, τόσο ζωηροί που ήμασταν, χρειαζόταν οπωσδήποτε ο αγιασμός την πρώτη μέρα, για να μας φυλάει ο Θεός από κακοτοπιές και να κυλήσει ομαλά η κατασκηνωτική περίοδος.
           Αντίθετα, η γιορτή λήξης ήταν μεγαλύτερη διαδικασία και είχε και μεγαλύτερη επισημότητα (έρχονταν μάλιστα να την παρακολουθήσουν και πολιτικοί και άλλοι παράγοντες της τοπικής κοινωνίας): στην αρχή έψελνε η βυζαντινή χορωδία της κατασκήνωσης έναν εισαγωγικό ύμνο, συνήθως το "Ευλογητός ει Χριστέ ο Θεός ημών". Μετά μιλούσε ο αρχηγός και ευχαριστούσε όσους συνέβαλαν στην ομαλή λειτουργία της κατασκήνωσης. Η βυζαντινή χορωδία συνέχιζε με το κυρίως πρόγραμμά της. Μετά ακολουθούσαν τα τραγούδια. Παλαιότερα αναλάμβανε το τμήμα αυτό του προγράμματος ο γνωστός μας για το μουσικό του ταλέντο γιατρός, ο Γιάννης Κουντουράς, οπότε η γιορτή ήταν πιο "φαντεζί", αν επιτρέπεται ο όρος, καθώς χρησιμοποιούσε πολλά όργανα, κάποιες φορές και φωτορυθμικά, και τα τραγούδια του ήταν ζωηρά και αγαπητά στους κατασκηνωτές. Αρκετές φορές έκανε πρόβες στα τραγούδια του με καλλίφωνους κατασκηνωτές, τους οποίους χρησιμοποιούσε και στη γιορτή. Το πλέον γνωστό τραγούδι που έλεγε όλη η κατασκήνωση για πολλά χρόνια και το θυμούνται οι πάντες, ήταν οι "Μάρτυρες".
           Μετά την αποχώρηση του Κουντουρά, ανέλαβε τα τραγούδια ο υπαρχηγός, ο Χατζηγιάγκου, που ήταν καλός ψάλτης (τώρα είναι ιερέας). Έτσι τα τραγούδια πήραν πιο βυζαντινή χροιά. Πολλά ήταν ψαλτοτράγουδα. Τα υπόλοιπα είχαν συνήθως ως θέμα την Κύπρο, αφού ο Χατζηγιάγκου ήταν Κύπριος. Τότε μάλιστα έτυχε να έχουμε και τα γεγονότα με το θάνατο των δύο ηρώων, Ισαάκ και Σολωμού και τα τραγούδια αυτά είχαν ιδιαίτερη επικαιρότητα. Τώρα το πιο γνωστό κατασκηνωτικό τραγούδι που τραγουδούσε ολόκληρη η κατασκήνωση έγινε το "Καρτερούμε". Από ένα σημείο και μετά μάλιστα οι κατασκηνωτές βοηθούσαν και με μουσικά όργανα στη γιορτή λήξης, τόσο με κλασσικά όσο και με παραδοσιακά, και η παρουσίαση αυτών των τραγουδιών ήταν πετυχημένη για τα δεδομένα της κατασκήνωσής μας.
           Μετά και τα τραγούδια ακολουθούσαν εντυπώσεις από τους κατασκηνωτές (διάβαζαν όσοι πήραν το πρώρο βραβείο στο διαγωνισμό της έκθεσης). Όμως από μια χρονιά κι έπειτα παιζόταν ένα μεγάλο θεατρικό, του οποίου την επιμέλεια είχε συνήθως ο π. Ιουστίνος. Αυτό βέβαια απαιτούσε πολλή προετοιμασία, πρόβες, σκηνικά κλπ. Αλλά, παρά την κούραση, στο τέλος όλοι έμεναν ευχαριστημένοι! Το πρώτο νομίζω που είχε παιχθεί ήταν ο "Παύλος Μελάς" και είχε κάνει τότε ιδιαίτερη εντύπωση, ειδικά στον επίσκοπο. Αν δεν καλυπτόταν το πρόγραμμα από τις εντυπώσεις και από το θεατρικό, προγραμματιζόταν κάτι άλλο, όπως παραδοσιακοί χοροί. Προσφερόταν άλλωστε, γιατί τα παιδιά από τα γύρω χωριά που έρχονταν στην κατασκήνωση ήταν καλοί χορευτές.
           Στο τέλος της εορτής τον αποχαιρετιστήριο λόγο είχε πάντα ο π. Αυγουστίνος. Λόγω της επισημότητας της γιορτής λήξης, τραβούσαν πολλές φωτογραφίες, μερικές από τις οποίες βλέπετε ενδεικτικά παρακάτω (από διάφορες χρονιές και περιόδους).
                                    
Επιστροφή στην αρχή της σελίδας

Page06_Photos8.jpg

Επιστροφή στην αρχή της σελίδας

[Αρχική σελίδα] [Ο ιδρυτής της κατασκήνωσης] [Κατασκηνωτικοί χώροι] [Το ανθρώπινο δυναμικό] [Οργάνωση της κατασκήνωσης] [Το ημερήσιο πρόγραμμα] [Ψυχαγωγία] [Κατασκηνωτικά περιστατικά] [Downloads] [Links] [Forum συζήτησης και αναμνήσεων] [Σαν επίλογος]

BuiltWithNOFΤο υλικό του δικτυακού αυτού τόπου (κείμενα, εικόνες, ήχος, βίντεο κλπ.) δόθηκε στον δημιουργό του ελεύθερο για χρήση, επεξεργασία και διάδοση, με την πεποίθηση ότι ανήκει στην κατηγορία του public domain. Αν κάποιος έχει διαφορετική άποψη, ας επικοινωνήσει με τον Webmaster.